أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
272
تجارب الأمم ( فارسى )
شناسائى دولت نوين بود ، مردم به سوى « دار السلطان » رهسپار شدند . دالانها ، راهروها حياطها ، كرانهء دجله * را پر كردند . پيادگان « مصافى » نيز با جنگ افزار آمده ، براى انجام بيعت يك سال حقوق را خواستار شدند . مونس نيز آن روز را در خانهء خود مانده به « دار السلطان » نيامد . چون جنجال پيادگان بلند شده به گوش نازوك رسيد ، ترسيد مبادا ميان ياران او با ايشان جنگى درگيرد . دستور داد ياران و غلامان او جلو ايشان را نگيرند . پس شورش پيادگان افزون گشته ، يورش آوردند كه به صحن « تسعينى » درآيند ، و بنابر دستورى كه نازوك به يارانش داده بود كسى جلو ايشان را نگرفت . گروههائى كه در كرانهء دجله بودند نيز از پنجرهها به درون آمدند ، و چون فريادهاى ايشان به اطاق پذيرائى قاهر بالله كه در رواق تسعينى بود نزديك شد ، به گوش او كه با ابو على بن مقله و نازوك
--> [ = ] از اين گناه بود ! / / M در متن چاپ آمد روز ، به جاى « روح » روع و به جاى « نوبختى » قينى آمده كه حتما غلط است . واژهء « قينى » در صله عريب ( ع 141 - پ 2926 ) نيامده بلكه به گفتهء اقبال در پانوشت « خاندان نوبختى . ص 215 » ذهبى به نقل از يحيا ابن ابى طى ، تاريخنگار شيعى م 630 ه آورده است و شايد تصحيفى از « قمى » باشد ، كه در رجال كشى ص 345 ديده مىشود . حسين بن روح نوبختى ( قمى روحى ) باب سوم امام زمان ما شيعيان دوازده امامى است كه از سال 305 ه به جاى باب دوم ، محمد بن عثمان بن سعيد سمان بنشست و تا 326 ه كه درگذشت ، اين سمت را داشت و پس از وى على بن محمد سمرى مقام باب چهارم را يافت . اين مرد به هنگام مرگ در شعبان 329 ه ، آغاز غيبت كبرا و پايان غيبت صغرا و حذف مقام سفيرى را اعلام نمود . باب اول و دوم : عثمان بن سعيد و پسرش محمد بن عثمان بودند . احوال حسين بن روح نوبختى و اينكه چگونه شيعيان دوازده امامى در زمان او و على بن محمد سمرى توانستند با تقيه و سنى نمائى خود را از ليست سياه عباسيان بيرون آورند و به وزارت خليفه برسانند ، و كشاكش شيعيان تندرو چون حلاج و شلمغانى با محافظهكاران نوبختى بر سر مقام باب سوم ، كه به پيروزى نوبختيان انجاميد ، در كتاب خاندان نوبختى اقبال ص 212 - 238 و تنقيح المقال مامقانى و مجمع الرجال قهپائى 7 : 189 - 191 و كتب ديگر رجال ديده مىشود .